سرطان سینه در خانم ها
سرطان سینه دارای مراحل مختلفی است. مراحل این بیماری بر اساس حجم تومور سرطانی، تهاجم یا عدم تهاجم به بافت های نزدیک، دست اندازی یا عدم دست اندازی به غدد لنفاوی و در نهایت با توجه به سرایت یا عدم سرایت به سایر نقاط بدن (متاستاز) تعیین خواهد شد. بنابراین تعیین مرحله بیماری بر اساس نتایج آسیب شناسی و نتایج مربوط به آزمایشات خون و اسکن های تصویری است. دانستن مرحله ی پیشرفت بیماری به بیمار و پزشک کمک می کند تا بهترین روش درمان سرطان سینه را انتخاب کنند.
علائم سرطان پستان در خانم ها
آشنایی با علائم سرطان سینه و انجام معاینات منظم، اولین قدم برای تشخیص زودهنگام و درمان موثر این بیماری است. با اتخاذ سبک زندگی سالم و پیگیری آخرین دستاوردهای علمی، میتوان بهطور قابل توجهی خطر ابتلا به سرطان سینه را کاهش داده و شانس بهبودی را افزایش داد.
هرچند تشخیص زودهنگام آن بسیار مهم است، اما بسیاری از افراد از علائم اولیه آن آگاهی ندارند. علائم شایع آن عبارتاند از:
وجود توده در سینه و یا حفره ی زیربغل
احساس یک توده جدید یا تغییر در اندازه یا قوام تودهای که قبلا وجود داشته است.
تغییر در شکل و اندازه ی سینه ها
یکی از سینهها ممکن است بزرگتر شود، یا فرورفتگی یا برآمدگی جدیدی در آن ایجاد شود.
ترشح از نوک سینه
ترشح مایع شفاف، خونی یا زرد رنگ از نوک سینه، بهخصوص اگر همراه با توده باشد.
تغییر در پوست سینه
قرمزی، پوستهپوسته شدن، تورم یا ضخیم شدن پوست سینه، شبیه پوست پرتقال
درد در سینه
در حالی که درد سینه معمولا به دلایل دیگری مانند کیست رخ میدهد، اما میتواند یکی از علائم سرطان سینه نیز باشد.
تورم غدد لنفاوی زیر بغل
گاهی اوقات، سلولهای سرطانی از طریق مجاری لنفاوی به غدد لنفاوی زیر بغل گسترش مییابند و باعث تورم آنها میشوند.
انواع سرطان سینه
سرطان سینه دو نوع است:
سرطان خوش خیم
این مورد توده ها اصلا جزو سرطان به حساب نمی آیند بدین معنی که این توده ها پس از جراحی دیگر مجدد رشد نمی کنند و به دیگر قسمت های بدن سرایت نمی کنند. در واقع این نوع توده ها اصلا تهدیدی برای زندگی به حساب نمی آیند البته اگر این توده ها در جاهای حساس بدن مثل مغز و یا چشم ظاهر شود، عمل کردن آنها کمی سخت و حساس خواهد بود.
سرطان بدخیم
سرطان بدخیم به معنای رشد سریع سلول های سرطانی است. در این نوع سرطان برعکس سرطان خوش خیم، سلول های سرطانی به سرعت و شدت رشد کرده و بقیه ی اعضای بدن را درگیر می کنند.
مراحل سرطان سینه
درجه بندی و تعیین مراحل سرطان سینه، بر اساس میزان وجود سرطان در بدن و اینکه برای اولین بار در کدام قسمت بدن تشخیص داده شده است، معین می شود. اطلاعات حاصل از آزمایش ها نشان می دهند که اندازه تومور چقدر است، کدام بخش پستان درگیر سرطان است، آیا سرطان از جایی که شروع شده، پخش شده است و به کدام بخش بدن گسترش یافته است.
مرحله صفر
این مرحله اولین مرحله ی سرطان سینه به شمار می آید که تشخیص بیماری در این مرحله بسیار دشوار است. در این مرحله ممکن است توده در سینه مشخص نباشد و یا اینکه علائم دیگری نباشد. سرطان پستان در مرحله صفر اغلب در حین انجام بیوپسی پستان به طور تصادفی تشخیص داده می شود. در مرحله صفر توده سرطانی سینه تهاجمی نیست و به دیگر بافت ها، غدد لنفاوی و دیگر ارگان های بدن سرایت نمی کند.مرحله صفر سرطان سینه به طور معمول نیاز به مراقبت و پیگیری جلسات معاینه دارد، اما نیاز به درمان ندارد.
مرحله ی صفر سرطان به دو نوع تقسیم می شود:
1. سرطان مجرا در محل ( DCIS )
DCIS هنگامی رخ می دهد که سلول های سرطانی پستان در مجاری شیری ایجاد شوند. DCIS ممکن است تهاجمی و جدی باشد، بنابراین درمان زودهنگام آن مهم است.
2. سرطان لوبولار درجا (LCIS)
بر اثر رشد سلول های غیر طبیعی در لوبول پستان ایجاد می شود. این سلول ها سرطانی نیستند و این بیماری به ندرت به سرطان تبدیل می شود. اما زنانی که مبتلا به LCIS هستند ممکن است در آینده در معرض خطر ابتلا به سرطان پستان قرار بگیرد.
مرحله اول
در این مرحله تومور تا دو سانتی متر رشد کرده و هیچ غدد لنفاوی را درگیر نکرده است. این مرحله اولین مرحله ی تهاجمی سرطان سینه است که سلول های سرطانی از محل اصلی خود به بافت سینه انتشار یافته اند. غربالگری در این مرحله و تشخیص زودهنگام، باعث درمان خواهد شد.
این مرحله به دو شامل دو دسته بندی می شود:
مرحله A1
در این مرحله اندازه تومور ۲ سانتی متر یا کوچکتر است ولی هنوز در خارج از بافت پستان پخش نشده است.
مرحله A2
در این مرحله نیز اندازه تومور ۲ سانتی متر یا کوچکتر است اما خوشه های کوچک سلول های سرطانی در غدد لنفاوی یافت می شود. میزان بقا و زنده ماندن بیماران در مرحله 1A ممکن است کمی بیشتر از مرحله 2B باشد.
مرحله دوم
در مرحله دوم سرطان سینه، بیماری رشد کرده، اما هنوز در مراحل اولیه سرطان بوده و قابل درمان است. در این مرحله از بیماری ممکن است با هر یک از حالات زیر مواجه شویم:
● هیچ توموری در بافت سینه وجود نداشته و کمتر از ۴ غده لنفاوی در زیر بازو، سرطانی شده اند.
● توموری با طول کمتر از 2 سانتی متر در بافت سینه دیده شده و سرطان در کمتر از ۴ غده لنفاوی زیر بازو پیشروی کرده است.
● توموری بین ۲ تا ۵ سانتی متر در بافت سینه دیده می شود، اما هیچ یک از غدد لنفاوی درگیر نشده اند.
با وجود این که سرطان سینه در این مرحله، نسبت به مرحله اول پیشروی بیشتری داشته است و حتی در برخی موارد غدد لنفاوی را هم درگیر کرده است، اما هنوز در این مرحله، امکان درمان و بهبودی بسیار زیاد است. در این مرحله از سرطان می توان از روش های ماستکتومی یا لامپکتومی به علاوه پرتودرمانی و شیمی درمانی استفاده کرد. گاهی هم بنابر تشخیص پزشک، درمان هورمونی و روش های درمانی هدفمند برای بهبود بیمار آغاز خواهد شد. در مواردی هم اقدام به تکه برداری از غدد لنفاوی می کنند و یا به طور کلی آن را از بدن خارج می کنند.
مرحله سوم
مرحله سوم سرطان پستان نوع پیشرفته تر از سرطان مهاجم پستان است. در این مرحله سلول های سرطانی معمولاً به نقاط دورتر بدن انتشار نمی یابند و به عنوان سرطان موضعی شناخته می شود. اندازه توده سرطانی در مرحله سوم بیش از ۲ سانتی متر است و سلول های سرطانی به غدد لنفاوی زیر بغل و یا سایر غدد لنفاوی یا بافت های نزدیک پستان انتشار یافته است.
مرحله سوم سرطان پستان بر اساس محل، اندازه و میزان انتشار سرطان به سه مراحل 3A ،3B و 3C تقسیم بندی می شود:
موارد زیر می تواند در دسته بندی سرطان سینه نوع A3 قرار بگیرد:
● عدم وجود تومور یا وجود تومور با هر اندازه ای و درگیری ۴ تا ۹ غده لنفاوی مجاور
● توموری بزرگتر از ۴ سانتی متر و وجود رشته های کوچک سلول هایسرطانی در غدد لنفاوی
● توموری بزرگتر از ۵ سانتی متر و در گیری 1 تا 3 غده لنفاوی مجاور
سرطان سینه نوع 3B در دیواره سینه یا پوست سینه رخ می دهد و می تواند هر اندازه ای باشد. این نوع نیز می تواند تا ۹ غده لنفاوی مجاور را درگیر کند.
سرطان سینه نوع 3C می تواند توموری در هر اندازه باشد و یا اصلا توموری وجود نداشته باشد، اما به 10 یا تعداد بیشتری از غدد لنفاوی نزدیک بازو و ترقوه سرایت کرده باشد.
مرحله چهارم
در این مرحله، سرطان سینه دیگر نقاط بدن را هم درگیر کرده و حتی سرطان ممکن است به استخوان ها، کبد، مغز و ریه ها نیز سرایت کند. این مرحله را سرطان سینه متاستاتیک نیز می نامند. امروزه برای درمان سرطان در مرحله چهارم، روشهایی نوین بکار می رود تا به افزایش عمر بیمار کمک کند. در این مرحله، داروها و گاهی شیمی درمانی هم تجویز می شود. نگاهی به روند روش های درمانی سرطان سینه در روش های هورمون درمانی برای سرطان سینه، از تاموکسیفن یا بازدارنده های آروماتاز استفاده می شود تا از رشد سرطان جلوگیری شود. داروهایی که سلول های سرطانی را نشانه میگیرند، با عنوان درمان هدف شناخته می شوند و در همین راستا اثرات آنزیم ها و پروتئین هایی را که منجر به رشد سلول های سرطانی می شوند، کاهش خواهند داد. استفاده از جراحی و پرتودرمانی به کاهش نشانه های سرطان، کمک می کند و دردی که بیمار تحمل می کند را کاهش خواهد داد.
علائم و نشانه های سرطان متاستاتیک پستان ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- سردردهای شدید
- تورم یا توده در غدد لنفاوی
- اختلال در تنفس یا سرفه مداوم
- از دست دادن اشتها و یا کاهش وزن
- درد غیرقابل توضیح در مناطق دیگر بدن مانند استخوان
